Antonio Lotti – Crucifixus
Cipriano de Rore – Cantantibus organis, Cecilia virgo / Biduanis ac triduanis
Herman Hollanders – O Beatum virum Martinum
Bartolomeo de Selma – Canzon (instrumentaal)
Jacob Obrecht – Salve Regina
Jean Mouton – Adieu, mes amours
Johann Hermann Schein – Suite, Banchetto musicale (instrumentaal)
Juan de Araujo – Pastorcillo, que al sueño entregado
Gaspar Fernandes – ¿Quieres pastorcillo?
Stevie Wishart – L’Hallali du Seigneur (tekst Vincent Houchard)

Teksten

Antonio Lotti – Crucifixus

Crucifixus etiam pro nobis
sub Pontio Pilato,
passus et sepultus est.
Hij is voor ons gekruisigd
onder Pontius Pilatus,
heeft geleden en is begraven

Cipriano de Rore – Cantantibus organis, Cecilia virgo

Cantantibus organis, Cecilia virgo in corde suo
soli Domino cantabat dicens:
Fiat Domine cor meum et corpus meum immaculatum
ut non confundar.
Terwijl orgeltonen klonken, zong Cecilia in haar hart
voor de Heer, alleen met de woorden:
Mogen, Heer, mijn hart en mijn lichaam vlekkeloos blijven,
opdat ik niet beschaamd zal worden.

Cipriano de Rore – Biduanis ac triduanis

Biduanis ac triduanis, je juniis orans
commendabat Domino, quod timebat:
Fiat Domine cor meum et corpus meum immaculatum
ut non confundar.
Terwijl zij twee of drie dagen in gebed bleef,
gaf ze zichzelf vol ontzag over aan de Heer, met de woorden :
Mogen, Heer, mijn hart en mijn lichaam vlekkeloos blijven,
opdat ik niet beschaamd zal worden.

Herman Hollanders – O Beatum virum Martinum

O beatum virum Martinum antistitem,
qui nec mori timuit, nec vivere recusavit,
nec vivere recusavit. Alleluia.
Domine, si adhuc populo tuo sum necessarius,
non recuso laborem. Fiat voluntas tua.
Alleluia.
O gezegend man, bisschop Martinus,
die noch vreesde te sterven, noch weigerde te leven.
Halleluja. Heer, als ik nodig ben voor uw volk,
weiger ik het werk niet. Ik zal uw wil uitvoeren.
Halleluja.

Jacob Obrecht – Salve Regina

Salve, Regina, mater misericordiae;
vita, dulcedo et spes nostra, salve.
Ad te clamamus, exsules fílii Hevae.
Ad te suspiramus,
gementes et flentes in hac lacrimárum valle.
Eia ergo, advocata nostra,
illos tuos misericordes oculos ad nos converte.
Et Iesum, benedíctum fructum ventris tui,
nobis post hoc exsílium ostende.
O clemens, o pia, o dulcis Virgo Maria.
Wees gegroet, koningin, moeder van barmhartigheid;
ons leven, onze vreugde en onze hoop, wees gegroet.
Tot u roepen wij, ballingen, kinderen van Eva;
tot u smeken wij, zuchtend en wenend
in dit dal van tranen.
Daarom dan, onze voorspreekster,
sla op ons uw barmhartige ogen;
en toon ons, na deze ballingschap,
Jezus de gezegende vrucht van uw schoot.
O goedertieren, o liefdevolle, o zoete maagd Maria.

Jean Mouton – Adieu, mes amours

Adieu, mes amours, a Dieu vous command,
adieu, je vous dis, jusques au bon temps.
Je suis en soucy de quoy je vivray.
La raison pour quoy, je la vous diray:
Je n’ay point d’argent, vivray je du vent,
si l’argent du roy, ne vient plus souvent?
Vaarwel, mijn geliefden, ik vertrouw u toe aan God,
ik zeg u vaarwel, tot ziens in betere tijden.
Ik weet niet waarvan ik zal leven.
En de reden zal ik u vertellen:
Ik heb geen geld, zal ik leven van de wind
als het geld van de koning niet vaker komt?

Juan de Araujo – Pastorcillo, que al sueño entregado

Pastorcillo, que al sueño entregado,
suspendes del día sencillas tareas.
¡Despierta! ¡Buenas nuevas!
Que á la medianoche te llama con voces el aire,
con rayos la esfera.
Las cabañas humildes el resplandor rodea
y luces soberanas alumbran, mas no ciegan. 
¡Buenas nuevas! 
En su eterno volumen lo escriben las estrellas. 
Y con fragante aliento las flores se hacen lenguas.
¡Feliz correspondencia¡
Que son del Cielo glorias las paces de la Tierra.
Cuando mejora sus dichas la varia naturaleza,
ha de ser común el gozo, pero no vulgar la fiesta.
Y toda sea nueva: la música, el tono, las voces, y la letra. 
La ancianidad de sus troncos desnude joven la selva,
y cual águila remoce viendo a un Sol las plumas crespas. 
Que todo se alegra: la planta, la rosa, el prado y la floresta.
Ya las débiles aristas con prevención de centellas,
abrigan el mejor grano que han de ver todas las eras. 
Y todo se aumenta: víctima y sacrificio, holocausto y ofrenda.
Kleine herder, in slaap gevallen,
de eenvoudige taken van de dag uitgesteld. 
Ontwaak! Goed nieuws!
Want om middernacht klinken er stemmen uit de lucht,
de hemelbol zal stralen. 
Uw nederige hutten worden omgeven door licht,
en soevereine lichten stralen zonder te verblinden. 
Goed nieuws! 
In hun eeuwige omvang schrijven het de sterren
En met hun geurige adem vertellen de bloemen verhalen. 
Gelukkige samenkomst!
Want de vrede op de aarde is de glorie van de hemel.
Als de veelzijdige natuur haar geluk vergroot,
moet de vreugde alledaags zijn, maar de viering niet vulgair.
En alles brengt het nieuws: de muziek, de klank,
de stemmen en de woorden.
Het bos werpt zijn oude stammen af, verjongt het groen,
en als een arend die de zon ziet, vernieuwt het zijn verenkleed. 
Want allen verheugen zich: de plant, de roos, de weide en het bos.
Zelfs de fragiele randen, beschermd tegen de vonken,
herbergen het fijnste graan dat allen zullen zien.
Laat alles vermenigvuldigd worden:
het slachtoffer en de offerande, het brandoffer en het geschenk.

Gaspar Fernandes – ¿Quieres pastorcillo?

¿Quieres, pastorcillo, ver la esencia mía?
Mi Dios, sí querría, mas no sé decillo.
Si mi ser divino quieres ver humano,
extiende la mano a gustar del vino;
daréte un gustillo que mi pan lo cría. 
Si adelante van pastor tus intentos
los ojos atentos ten al blanco pan,
que su saborcillo sabe a virtud mía. 
Con ojos de fe me verás, pastor,
y con más amor yo te miraré.
No quedes cortillo, habla en lengua mía.
Wil jij, kleine herder, mijn wezen zien?
Mijn God, ja, dat wil ik graag, 
maar ik weet niet hoe ik het moet zeggen.
Als je mijn goddelijke wezen
in menselijke gedaante wilt zien, 
houd dan je hand op en proef van de wijn; 
ik zal je een voorproefje geven van mijn brood.
Als je verlangens verder reiken, herder, 
houd dan je ogen gericht op het witte brood, 
want de zoetheid daarvan weerspiegelt mijn deugd.
Met gelovige ogen zul je mij zien, herder, 
en met nog meer liefde zal ik naar je kijken.
Wees niet bang, spreek mijn taal.

Stevie Wishart – L’Hallali du Seigneur, tekst Vincent Houchard

Une mystérieuse et légère brume
s’élève des naseaux de la vallée.
L’aube apparaît à l’horizon. 
La lumière du levant absorbe la forêt. 
Les feuillages frétillent,
les corps engourdis s’éveillent.
Les laies grommellent^[1].
Des caquètements masquent
le babillement du ruisseau.
Les mâles roumellent et nasillent d’aise.
Tête haute, le Seigneur de la forêt
foule les perles d’une clairière.
La sérénité des hôtes
apporte de la plénitude.

Arduina, Diane, Artémis,
arcs en bandoulière,
flèches dans le carquois
formatent une confrontation.
Les cris rauques et profonds des cors
résonnent dans la vallée.
Le geai du chêne sonne l’alerte.
Tous ont les sens en ébullition.
Les oiseaux apeurés
s’échappent vers les cimes.
Les renards, blaireaux se terrent.
Les lièvres fuient.

La traque mortelle a commencé.
Les chiens endiablés pistent
les gibiers apeurés.
Les corbeaux trahissent les leurs.
Nez à ras de terre,
les sangliers transpercent
les futaies impénétrables.
Les cerfs galopent à n’en plus finir.
Acculé, l’hallali résonne.
Le Seigneur se tient droit et fier, épuisé.
Sous les honneurs,
la dague transperce la chair sacrée.
Il s’affaisse avec dignité.

Een lichte, mysterieuze mist stijgt op
uit de neusgaten van de vallei.
De dageraad verschijnt aan de horizon. 
De opkomende zon dompelt het bos in licht.
Het gebladerte ritselt,
de sluimerende lichamen ontwaken.
De wilde zwijnenvrouwtjes briesen.
Gekwinkeleer overstemt het kabbelen van de beek.
De mannetjes grommen en knorren vergenoegd.
Met geheven hoofd betreedt de Heer van het bos
de parels op een open plek.
De sereniteit van de bewoners
maakt de overvloed voelbaar.

Arduina, Diana en Artemis^[1],
met de boog over de schouder en pijlen in de koker, 
maken zich gereed voor een confrontatie.
De schorre, diepe klanken van de hoorns
weerklinken door de vallei.
De gaai slaat alarm tussen de eiken.
Alle zintuigen staan op scherp.
De vogels vliegen schuw weg naar de boomtoppen.
Vossen en dassen duiken hun holen in.
De hazen slaan op de vlucht.

De dodelijke jacht is begonnen.
De uitzinnige honden speuren
naar het angstige wild.
De raven verraden hun medeschepselen.
Met hun neus bij de grond boren de everzwijnen
zich door ondoordringbaar struikgewas.
De herten galopperen alsof ze nooit meer zullen stilstaan,
in het nauw gedreven.
Het ‘hallali’ schalt.
De Heer staat rechtop, trots, uitgeput.
Het eerbetoon klinkt,
de dolk dringt in het heilige vlees.
Waardig zakt Hij in elkaar.

(Vertaling: Sandra Boersma)

---

^[1] Arduina is een Keltische berg- en woudgodin, die voornamelijk aanbeden werd in de Ardennen. Waarschijnlijk is de naam ‘Ardennen’ afgeleid van deze Keltische godin. Diana is de Romeinse godin van de jacht en Artemis is haar Griekse evenknie.

Biografieën

Componiste Stevie Wishart, die haar tijd verdeelt tussen Auby-sur-Semois, Brussel en Engeland, wil ons bewuster maken van onze relatie met de natuur. Dat doet zij door omgevingsgeluid in te zetten in haar composities. Wat haar motiveert, is het onderzoek naar het unieke vermogen van muziek om ideeën uit te drukken op een niveau dat andere communicatiekanalen overstijgt. Aandacht voor het milieu ligt in het verlengde van Wisharts creativiteit: ze is lid van Fo.am, een internationaal netwerk dat zich inzet voor een duurzame toekomst.

Stevie is oprichtster en componiste van een onderzoeksproject genaamd ‘Ecotones – soundscapes with trees’ en daarnaast is ze lid van FoAM Earth. 

Stevie Wishart is opgeleid aan de Universiteit van York, de Universiteit van Oxford en de Guildhall School of Music en heeft informeel lessen gevolgd bij John Cage in Edinburgh. Ze is oprichtster van het middeleeuwse-muziekensemble Sinfonye, dat vroeg in zijn bestaan het MAfestival-concours in Brugge won.

Stevies composities zijn door haarzelf en anderen uitgevoerd op grote podia over de hele wereld en haar werk is verschenen bij de labels Hyperion en Decca (Universal). Momenteel is zij als componiste verbonden aan ensemble Chamber Domaine van dirigent Thomas Kemp (Kent, VK). In juni bracht dit ensemble in de Wigmore Hall haar werk Gold and Precious Silver in première, dat is geïnspireerd op muziek van Bach en op vogelgeluiden. www.steviewishartmusic.com

Vincent Houchard organiseert groepsactiviteiten om mensen kennis laten maken met de geschiedenis en de natuur van zijn regio.

Houchard: ‘Leren is altijd mijn draad van Ariadne geweest. Ik ben nieuwsgierig naar de natuur en ontdek graag nieuwe omgevingen, maar vooral de bewoners van die omgevingen. Wat mij betreft vormen zij met hun talen en persoonlijkheden de ziel van de plek waar ze wonen. De volgende uitspraak – naar verluidt gedaan door Winston Churchill toen iemand voorstelde in het cultuurbudget te snijden om de oorlog te financieren – is mij uit het hart gegrepen: ‘Als we geen cultuur meer hebben, waar strijden we dan nog voor?’ www.spritrando.be

El Laberinto is een Nederlands vocaal en instrumentaal ensemble dat elke zomer bijeenkomt in Château Thermes de Cugnon om gedurende een week een programma in te studeren dat aan het eind van die week wordt uitgevoerd in het kerkje naast het kasteel. Dit jaar geeft het ensemble een extra concert in Bouillon.

Het ensemble staat onder leiding van Adrián Rodríguez Van der Spoel, oprichter en artistiek leider van ensemble Musica Temprana, www.musicatemprana.nl.

Met medewerking van:
Emma Huijsser, harp
Takako Kunugi, dulciaan